އަލްޤުދުސް: ތެދުވެރި ވަޢުދާއި ދޮގު ވަޢުދު ޙަޤީޤަތް




1991 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވުނު މެޑްރިޑް ކޮންފަރެންސަކީ އިސްލާމީ އުންމަތުގެ ތާރީޚުގައި އައި ވަރަށް މުހިއްމު ބަދަލެކެވެ. ޑރ. ސަފަރު އަލް-ޙަވާލީ ފާހަގަކުރައްވާ ގޮތުގައި، މި ކޮންފަރެންސަށް ދުނިޔޭގެ ސަމާލުކަން އެހާ ބޮޑަށް ހުއްޓުނީ ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ބޯޑަރުތަކެއް ކަނޑައެޅުމަކަށް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ވަކި ޚާއްޞަ ދީނީ އަދި ފިކުރީ މިޞްރާބަކަށް ދަތުރުކުރާ "ދިގު ރޭލެއްގެ" ފެށުމެވެ. ހުޅަނގުގެ ބާރުތަކާއި، ޞިހުޔޫނީން އަދި މުސްލިމުންވެސް މި ބިމުގެ މައްސަލައަށް ބަލަނީ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ވަޢުދުފުޅުގެ (الوعد الإبراهيمي) ނަޒަރަކުން ކަމަށްވާތީ، މިއީ އަޞްލުގައި ވަރަށް ފުން އަޤީދާގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ ކުރިމަތިލުމެކެވެ.

ޞިހުޔޫނީން ވަކާލާތުކުރާ "ދޮގު ވަޢުދު" ބިނާވެފައިވަނީ ބައިބަލްގެ ބައެއް ރިވާޔަތްތަކުގެ މައްޗަށެވެ. މީގެ ތެރޭގައި "ކަންޢާނުގެ ލަޢުނަތް" ފަދަ ވާހަކަތައް ބޭނުންކޮށްގެން، އެ ބިމުގެ އަޞްލު ވަޒަންވެރިން ކަމުގައިވާ ޢަރަބިންނަކީ އެހެން މީހުންގެ ޚާދިމުންނަށް ލަޢުނަތްލެއްވިގެންވާ ބައެއް ކަމަށް ދައްކައި، އެމީހުން ބޭރުކުރުން ހުއްދަކުރެއެވެ. ހަމައެހެންމެ، ނީލް ކޯރުން ފެށިގެން ފުރާތު ކޯރާ ހަމައަށްވާ ބިމަކީ ހަމައެކަނި އިސްޙާޤުފާނުގެ ދަރިކޮޅަށް އޮތް މިލްކެއް ކަމަށް ބުނެ، އިސްމާޢީލްގެފާނުގެ ދަރިކޮޅު އެ ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަމުން މަޙްރޫމްކުރެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، އެމެރިކާ ފަދަ ހުޅަނގުގެ ބާރުތަކުން އިސްރާއީލަށް އެހީތެރިވަނީ، ޔަހޫދީން ފަލަސްޠީނަށް އެނބުރި އައުމަކީ ޢީސާގެފާނު ދެވަނަ ފަހަރަށް ފައިބާވަޑައިގަތުމުގެ ޝަރުޠެއް ކަމަށް ދެކޭ "މަސީޙީ ޞިހުޔޫނީ" ފިކުރުގެ ސަބަބުންނެވެ.

ނަމަވެސް، އިސްލާމީ ނަޒަރިއްޔާއިން ފެންނަ "ތެދު ވަޢުދު" ބިނާވަނީ ވަކި ނަސްލަކަށް ނުވަތަ ލެޔަކަށް ނޫނެވެ. ޤުރުއާނީ މިންގަނޑަކީ އެ ބިމުގެ ވާރުތަވެރިންނަކީ ތައުޙީދު (التوحيد) ޤަބޫލުކުރާ ތަޤުވާވެރި ޞާލިޙު އަޅުން ކަމުގައިވުމެވެ. އިސްރާއީލްގެ ދަރިކޮޅުގެ މީހުން ނަބީބޭކަލުންނަށް އުރެދި، އީމާންކަމުން ބޭރުވުމުން އެ ބިމުގެ ހަލީފާކަން އެމީހުންގެ އަތުން ބޭރުވެ، އެ މަޤާމު މިހާރު އޮތީ ހުރިހާ ނަބީބޭކަލުންގެ އަޞްލު ދޢުވަތު އުފުލައިގެން ތިބި މުޙައްމަދު ﷺ ގެ އުންމަތަށެވެ. އެހެންކަމުން، މި ބިމުގެ މިލްކުވެރިކަމަކީ އީމާންކަމާއި ރަނގަޅު ޢަމަލާ ގުޅިފައިވާ ކަމެކެވެ.

އުންމަތުގެ މިއަދުގެ ބަލިކަށިކަން ދިރާސާކުރައްވަމުން ޑރ. އަލް-ޙަވާލީ ވިދާޅުވަނީ، ޞިހުޔޫނީންގެ ބާރުގަދަވެފައިވަނީ އެމީހުންގެ އަމިއްލަ މޮޅުކަމަކުން ނޫން ކަމަށާއި، އެއީ މުސްލިމުންގެ ބައިބައިވުމާއި އަޤީދާއާ ދުރުވުމުގެ ހިތްދަތި ނަތީޖާ ކަމަށެވެ. މި ޙާލަތުން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި "އިޢުދާދު" (إعداد) ނުވަތަ ތައްޔާރުވުން މުހިންމެވެ. މީގެ މާނައަކީ ހަމައެކަނި ހަތިޔާރު އެޅުމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ޒުވާނުންނަށް ޞައްޙަ ޝަރީޢާގެ ޢިލްމު އުނގަންނައިދީ، ދުނިޔޭގެ ސިޔާސީ އަދި ފިކުރީ ނުރައްކާތައް ދެނެގަނެ، ހަމައެކަނި ޖަޒުބާތުގައި ޖެހުމުގެ ބަދަލުގައި އީމާންކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވި ދުރުރާސްތާގެ ސްޓްރެޓީޖީއަކަށް މަސައްކަތްކުރުމެވެ.

ނިންމާލަމުން ސައިޚް ބަޔާންކުރައްވަނީ، އަލްޤުދުސްގެ ހަނގުރާމައަކީ  "ބޮހަނގުރާމައެއް" ކަމެވެ. އެއީ މިއީ އިލާހީ ޙަޤީޤަތަކާއި، ދީނުގެ ނަމުގައި ހަދާފައިވާ ނަސްލީ ތަފާތުކުރުމުގެ ބާޠިލް ފިކުރެއްގެ ދެމެދުގައި ހިނގާ ކުރިމަތިލުމަކަށް ވާތީއެވެ. މުސްލިމް އުންމަތުގެ ކާމިޔާބީ އޮތީ އަޞްލު އަޤީދާއަށް އެނބުރި ދިއުމާއި، ފިކުރީ އަދި އަޚްލާޤީ ގޮތުން އުންމަތް އަލުން ބިނާކުރުމުގެ މައްޗަށެވެ.


އަރުށީފު

އެންމެ މަޤްބޫލު