އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ މެދުގައި އޮތް ނުތަނަވަސް ގުޅުމަކީ ވޭތުވެދިޔަ ހަތަރު ދައުރުގެ ތެރޭގައި މުޅި ދުނިޔޭގެ މަސްރަޙު ބަދަލުކޮށްލި އެންމެ ނާޒުކު އެއް ސިޔާސީ މައްސަލައެވެ. 1979 ވަނަ އަހަރު އީރާނަށް އައި އިސްލާމީ އިންޤިލާބާއި، އެމެރިކާ އެމްބަސީގައި ހިނގައިދިޔަ ރަހީނުކުރުމުގެ ހާދިސާއަށްފަހު، ކުރިން އީރާނުގެ އެންމެ ބޮޑު ބައިވެރިޔާގެ ގޮތުގައި އޮތް އެމެރިކާ ބަދަލުވެގެން ދިޔައީ އީރާނުގެ އެންމެ ބޮޑު ދުޝްމަނަށެވެ. މި ބަދަލާއެކު އެމެރިކާއިން ގެންގުޅެން ފެށީ ސީދާ ކުރިމަތިލުމަކަށް ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި "ބަކް-ޕާސިންގ" ނުވަތަ ތިންވަނަ ފަރާތެއް މެދުވެރިކޮށް އީރާނު ބަލިކަށިކުރުމުގެ ސިޔާސަތެކެވެ. މީގެ އެންމެ ސާފު މިސާލަކީ އީރާނު-ޢިރާޤު ހަނގުރާމައިގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއިން އަމަލުކުރި ގޮތެވެ. މި އުކުޅަކީ އަމިއްލަ ސިފައިންނާއި ވަޞީލަތްތައް ސަލާމަތްކޮށް، ދުޝްމަނުންގެ ބާރުތައް އެކަކު އަނެކަކާ ތަޅާފޮޅުވައިގެން ބަލިކަށިކޮށްލުމަށް ގެންގުޅުނު "ބެޓް އެންޑް ބްލީޑް" ސިޔާސަތެކެވެ. ނަމަވެސް 2015 ވަނަ އަހަރު އޮބާމާގެ ސަރުކާރުން މި އުކުޅު ބަދަލުކޮށް، މަޝްވަރާގެ މަގުން އީރާނުގެ ނިއުކްލިއަރ ނުރައްކާ ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ޖޭ.ސީ.ޕީ.އޯ.އޭ އެއްބަސްވުން ޤާއިމުކުރިއެވެ. މިއީ ސިފަވެގެންދިޔައީ ހަރުކަށި ބާރުގެ ބަދަލުގައި "ސޮފްޓް ޕަވަރު" ނުވަތަ "ސްޓްރެޓީޖިކް ޕޭޝަންސް" ބޭނުންކޮށްގެން މައްސަލަ ޙައްލުކުރަން ކުރި މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އެމެރިކާގެ ސިޔާސަތަށް އެންމެ ބޮޑު ލޮޅުމެއް އައީ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ވެރިކަމުގައެވެ. އިސްރާއީލުގެ ޖާސޫސީ މަޢުލޫމާތުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، އީރާނުން އެއްބަސްވުމާ ޚިލާފުވާކަމަށް ބުނެ 2018 ވަނަ އަހަރު ޓްރަމްޕް ވަނީ ނިއުކްލިއަރ އެއްބަސްވުމުން އެމެރިކާ ވަކިކޮށްފައެވެ. މިއާއެކު ފެށިގެންދިޔައީ "މެކްސިމަމް ޕްރެޝަރ" ނުވަތަ އިންތިހާއަށް ދަތިކުރުމުގެ ސިޔާސަތެކެވެ. ކުރީގެ ރައީސުންނާ ޚިލާފަށް ޓްރަމްޕް އިޚްތިޔާރުކުރީ ސީދާ ކުރިމަތިލުންތަކެވެ. އޭގެ އެންމެ ބޮޑު ހެއްކަކީ އީރާނުގެ އަސްކަރީ ކޮމާންޑަރު ޤާސިމް ސުލައިމާނީ އަވަހާރަކޮށްލުމެވެ. މިއީ އީރާނުގެ ސަރުކާރު ވައްޓާލުމަށް ނުވަތަ އެއްކޮށް ކަކޫޖެއްސުމަށްޓަކައި އެޅި ފިޔަވަޅެކެވެ. ނަމަވެސް މި ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ޓްރަމްޕްގެ އަމިއްލަ ވައުދުތަކާ މެދު ސުވާލު އުފެދުނެވެ. ކެމްޕޭން ތެރޭގައި "އިތުރު ހަނގުރާމައެއް ނުކުރާނެ" ކަމަށް ވިދާޅުވި ޓްރަމްޕް، އަސްކަރީ ކުރިމަތިލުންތަކަށް ވަޑައިގަތުމުން އޭނާގެ މަޤްބޫލުކަން އާންމުންގެ މެދުގައި ދަށްވާން ފެށިއެވެ.
މިހާރުގެ ޙާލަތަށް ބަލާއިރު، އެމެރިކާގެ ޢަމަލުތަކާ މެދު "ޕަވެލް ޑޮކްޓްރިން" ގެ އަލީގައި ގިނަ ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެއެވެ. މި ހަނގުރާމައިގައި އެމެރިކާގެ ސާފު މަޤްޞަދެއް ނެތެވެ. އެއީ އީރާނުގެ ސަރުކާރު ބަދަލުކުރުންތޯ، ޑިމޮކްރަސީ ޤާއިމުކުރުންތޯ ނުވަތަ ހަމައެކަނި ނިއުކްލިއަރ މަސައްކަތް ހުއްޓުވުންތޯ އޮތީ ސުވާލު އުފެދޭ ހިސާބެއްގައެވެ. ހަތަރު ހަފުތާއިން ކާމިޔާބުވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރި ނަމަވެސް، މިހާރު އިތުރު 200 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ފަންޑަށް އަސްކަރިއްޔާއިން އެދެމުންދާއިރު، މިއީ ވިއެޓްނާމް ހަނގުރާމަ ފަދަ ނިމުމެއް ނެތް އަދި ޚަރަދު ބޮޑު ކާރިސާއަކަށް ވުމުގެ ބިރު އެބައޮތެވެ. މީގެ އިތުރުން ނޭޓޯގެ ބައިވެރިންނާއި ސަރަޙައްދީ ޤައުމުތަކުގެ އެއްބާރުލުން މިކަމުގައި އެމެރިކާއަށް ނުލިބުމަކީ ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގޮތުން އެމެރިކާ އެކަހެރިވަމުންދާ ކަމުގެ ނިޝާނެކެވެ.
ހަމައެއާއެކު، ހޯރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގައި އީރާނުން ދައްކަމުންދާ އަސްކަރީ އުކުޅުތަކަކީ އެމެރިކާއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. އަގުހެޔޮ ޑްރޯންތަކާއި މައިން ބޭނުންކޮށްގެން އެމެރިކާގެ އަގުބޮޑު މަނަވަރުތަކަށް ނުރައްކާކުރުމަކީ، އީރާނުގެ އާދަޔާޚިލާފު ބާރުވެރިކަން ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ. މި ހަމަނުޖެހުންތަކުގެ ތެރެއިން އެމެރިކާގެ އަމިއްލަ ދިފާޢީ ކުންފުނިތަކަށް 16 ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ހަތިޔާރު ވިއްކުމުގެ މަގު ފަހިވެގެންދިއުމަކީ، މިއީ "ވިޔަފާރިއަކަށް ކުރާ ހަނގުރާމައެއް" ކަމަށް ބުނާ ބުނުމަށް ބާރުލިބޭ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާއިން ހީކުރި ގޮތާ ޚިލާފަށް، އީރާނުގެ ރައްޔިތުން މި ބިރުވެރިކަމާ އެކު ދަނީ ސަރުކާރުގެ ފަހަތުގައި އެކަތިގަނޑަކަށް ވަމުންނެވެ. ބޭރުގެ ބާރުތަކުން ކުރިމަތިކުރާ ނުރައްކަލުގެ ސަބަބުން އީރާނުގެ ދާޚިލީ މަސްރަޙު ބައިބައިވުމުގެ ބަދަލުގައި، ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ވަނީ ޤައުމީ ރޫޙު އާލާވެ، ސަރުކާރަށް އޮތް ތާއީދު ވަރުގަދަވެފައެވެ. އެހެންކަމުން، އެމެރިކާގެ "މެކްސިމަމް ޕްރެޝަރ" ސިޔާސަތުން ނެރެން ބޭނުންވި ނަތީޖާއާ މެދު މިއަދު ވަނީ ބޮޑެތި ސުވާލުތަކެއް އުފެދިފައެވެ.
