ވަގުތަކީ އިންސާނާގެ ޙަޔާތާ ވަރަށް ފުންކޮށް ގުޅިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. މަޝްހޫރު ޢިލްމުވެރިޔާ ޑރ. ޞަފަރުލް ޙަވާލީ ބަޔާންކުރައްވާ ގޮތުގައި، ދުނިޔޭގެ މަޚްލޫޤުންގެ ތެރެއިން ވަގުތުގެ އިޙްސާސް ކުރެވޭ ހަމައެކަނި މަޚްލޫޤަކީ އިންސާނާ އެވެ. އިންސާނާ އޭނާގެ ބުއްދީގެ ބޭނުންކޮށްގެން ދުނިޔެ ދެނެގަތުމަށް މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް، ވަގުތުގެ ޙަޤީޤީ ތަބީޢަތް ފަދަ ކަންކަން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އިލާހީ ވަޙީގެ އިރުޝާދު ބޭނުންވެއެވެ. މިކަން އެނގެނީ ތާރީޚުގެ ތެރެއަށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުންނެވެ. 

ސުމޭރިއަނުންނާއި ބެބިލޯނިއަނުން ފަދަ އިހުގެ ތަހުޒީބުތަކުން ވަނީ "ސެކްސަޖެސިމަލް" ނިޒާމު (ބޭސް 60) ބޭނުންކޮށްގެން، 24 ގަޑިއިރުގެ ދުވަހަކާއި 60 މިނެޓުގެ ގަޑިއެއް ކަނޑައަޅައި، ވަގުތު ބެލުމުގެ ވަރަށް ސައްޚަ ނިޒާމެއް އުފައްދާފައެވެ. މިފަދަ ފުރިހަމަ ނިޒާމެއްގެ އަޞްލަކީ ކުރީގެ ނަބީބޭކަލުން މެދުވެރިކޮށް ﷲ ދެއްވާފައިވާ އިރުޝާދުތައް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ތާރީޚަށް ބަލާއިރު، އިރުގެ އަލީގެ މައްޗަށް ބިނާވާ "ސޯލާ ކަލަންޑަރު" އާއި ހަނދުގެ މައްޗަށް ބިނާވާ "ލޫނާ ކަލަންޑަރު" ދިމާކުރުމަކީ ތަފާތު ޙަޟާރާތްތަކަށް ކުރިމަތިވި ބޮޑު ގޮންޖެހުމެކެވެ. މި ދެ ނިޒާމު ދިމާކުރުމަށްޓަކައި "އިންޓަރކަލޭޝަން" ނުވަތަ ކަލަންޑަރަށް ދުވަސް ނުވަތަ މަސް އިތުރުކުރުމުގެ އުޞޫލުތައް އެކި ތަހުޒީބުތަކުން ބޭނުންކުރިއެވެ.

 މިސާލަކަށް މިޞްރުގެ މީހުން 360 ދުވަހުގެ އަހަރަކަށް 5 ދުވަސް އިތުރުކުރިއިރު، ރޯމަނުންގެ ކަލަންޑަރަށް އައި ބޮޑެތި ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން 16 ވަނަ ޤަރުނުގައި ގެންނަންޖެހުނު އިޞްލާޙުގައި 10 ދުވަސް އިތުރުކުރަން ޖެހުނެވެ. އަދި އިސްލާމްދީނުގެ ކުރިން ޢަރަބިން ވެސް "ނަސީ" ގެ ނަމުގައި ކަލަންޑަރަށް މަސް އިތުރުކޮށް، މުޤައްދަސް މަސްތައް ފަސްކޮށް ހެދިއެވެ. ނަމަވެސް މިފަދަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން ވަގުތުގެ ނިޒާމަށް އޮޅުން އަރައި، ވެރިންނާއި ދީނީ އިސްވެރިންގެ ނުފޫޒުގެ ދަށަށް ވަގުތު ދިޔައެވެ.

އިސްލާމީ ނިޒާމު މިކަމަށް ގެނެސްދިނީ ވަރަށް ފުރިހަމަ އަދި ތަބީޢީ ޙައްލެކެވެ. އިސްލާމީ ކަލަންޑަރު ބިނާވެފައިވަނީ ހަނދު ފެނުމުގެ މައްޗަށެވެ. މިއީ ސައިންޓިފިކް އާލާތްތައް ނެތް މީހަކަށް ވެސް ފަސޭހައިން ވަގުތު ދެނެގަނެވޭނެ، އެންމެންނަށް އަތްފޯރާފަށުގައިވާ ނިޒާމެކެވެ. އިސްލާމްދީނުގައި ކަލަންޑަރަށް ދުވަސް ނުވަތަ މަސް އިތުރުކުރުން (އިންޓަރކަލޭޝަން) މަނާކޮށް، ހަނދުގެ 12 މަހަށް އަހަރު ހަނިކުރިއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ރަމަޟާން މަސް ފަދަ މުނާސަބަތުތައް އަހަރުގެ ހުރިހާ މޫސުމެއްގެ ތެރޭގައި އެނބުރެމުންދެއެވެ. 

އަދި މަސްތައް ތަބީޢީ ނިޒާމެއްގެ މަތީގައި އޮތް ނަމަވެސް، ހަފުތާ ބިނާވެފައިވަނީ ރަސޫލާގެ ޒަމާނުން ފެށިގެން އެއްވެސް ބަދަލެއް ނައިސް ސާބިތުވެފައިވާ ގުނުމެއްގެ މައްޗަށެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނީ، އިސްލާމީ ކަލަންޑަރުގެ ސާދާކަމަކީ އިންސާނުންނަށް ލިބުނު ބޮޑު ރަޙްމަތެކެވެ. މި ނިޒާމުގެ ސަބަބުން ސިޔާސީ ނުވަތަ ދީނީ މަންފާތަކަށްޓަކައި ވަގުތުގެ ނިޒާމަށް ބަދަލުތައް ގެނައުމުގެ ފުރުޞަތު ބަންދުވެ، އަޅުކަންތައްތައް ތަބީޢީ އަދި ސާފު ނިޒާމެއްގެ މަތީގައި ދެމިއޮވެއެވެ.