ފިޠުރު ޒަކާތަކީ ރަމަޟާން މަހުގެ ބަރަކާތްތެރި ރޯދަތައް ނިމުމުން، ކޮންމެ މުސްލިމަކުވެސް އަދާކުރަންޖެހޭ ޚާއްޞަ އަޅުކަމެކެވެ. މިއީ ހަމައެކަނި ދައްކާލާ ފައިސާއެއް ނުވަތަ ދީލަތިކަމެއް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، މިއީ ރޯދަ ހިފުމުގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ދެއްކިފައިވާ ބޭކާރު ވާހަކަތަކާއި، ކުރެވިފައިވާ ކުދިކުދި ފާފަތަކުން އަޅުގަނޑުމެންގެ ރޯދަ ފުރިހަމަކޮށް، ޠާހިރުކޮށްދޭ "ފަރުވާއެކެވެ." އަދި ހަމައެހެންމެ، މިއީ މުޖުތަމައުގައި ތިބި ނިކަމެތި އަޚުންނާއި އުޚުތުންނަށް، ދަތިކަމެއް ނެތި އުފަލުގައި ޢީދު ފާހަގަކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ވަސީލަތެއްވެސް މެއެވެ.
خُذۡ مِنۡ أَمۡوَٰلِهِمۡ صَدَقَةࣰ تُطَهِّرُهُمۡ وَتُزَكِّيهِم بِهَا وَصَلِّ عَلَيۡهِمۡۖ إِنَّ صَلَوٰتَكَ سَكَنࣱ لَّهُمۡۗ وَٱللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
އޭގެސަބަބުން ކަލޭގެފާނު އެއުރެން طاهر ކުރައްވާނޭ، އަދި އެއުރެންނަށް ހެޔޮކަން އިތުރުކޮށްދެއްވާނޭ صدقات އެއް، އެއުރެންގެ މުދަލުން ކަލޭގެފާނު ނަންގަވާށެވެ! އަދި އެއުރެންނަށްޓަކައި ކަލޭގެފާނު دعاء ކުރައްވާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ކަލޭގެފާނުގެ دعاء އަކީ، އެއުރެންނަށްއޮތް ހިތްހަމަޖެހުމަކާއި، رحمة އެކެވެ. اللَّه އީ، މޮޅަށް އައްސަވާވޮޑިގެންވާ، މޮޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.(9:103)
އިސްލާމްދީނުގެ ރީތި ސިފައަކީ އެކަކު އަނެކަކަށް އަޅާލުމެވެ. ފިޠުރު ޒަކާތުގެ ސަބަބުން ކޮންމެ މީހަކީވެސް މުޖުތަމައުގެ ހަމަހަމަ ބައިވެރިއެއްކަން އިހުސާސްވެ، އެންމެން އެކުގައި ޢީދުގެ އުފަލުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު މަގުފަހިވެގެންދެއެވެ.
«فَرَضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَكَاةَ الْفِطْرِ طُهْرَةً لِلصَّائِمِ مِنَ اللَّغْوِ وَالرَّفَثِ، وَطُعْمَةً لِلْمَسَاكِينِ، مَنْ أَدَّاهَا قَبْلَ الصَّلَاةِ، فَهِيَ زَكَاةٌ مَقْبُولَةٌ، وَمَنْ أَدَّاهَا بَعْدَ الصَّلَاةِ، فَهِيَ صَدَقَةٌ مِنَ الصَّدَقَاتِ» [رواه أبو داود (1609) وحسنه الألباني في إرواء الغليل (843)]
މާނައީ: “ފިޠުރު ޒަކާތަކީ ރޯދަވެރިން ދައްކާފައިވާ ބޭކާރު ވާހަކަތަކާއި ފާޙިޝް ވާހަކަތަކަށް ހުރި ޠާހިރުކަމެއްގެ ގޮތުގައި ﷲގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ފަރުޟުކުރެއްވި ކަމެކެވެ. އަދި މިސްކީނުންނަށް ކާންދިނުމަށްޓަކައި ލައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. (ޢީދު) ނަމާދުގެ ކުރިން އެ ނެރެއްޖެ މީހާ ދަންނައެވެ. ފަހެ އެއީ ޤަބޫލުވެވިގެންވާ ޒަކާތެކެވެ. އަދި (ޢީދު) ނަމާދުގެ ފަހުން އެ ނެރެއްޖެ މީހާ ދަންނައެވެ. ފަހެ އެ ވެގެންދާނީ ޞަދަޤާތްތަކުގެ ތެރެއިން ޞަދަޤާތަކަށެވެ.”
ޒަކާތް ވާޖިބުވަނީ ކޮންބައެއްގެ މައްޗަށް؟
ފިޠުރު ޒަކާތަކީ މުދަލުގެ ޒަކާތާއި ޚިލާފަށް، ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ. އެގޮތުން:
- ކުޑަކުދިންނާއި ބޮޑެތި މީހުން.
- އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން.
- މިނިވަނުންނާއި އަޅުން.
ޢާންމުގޮތެއްގައި ގޭގެ ވެރިމީހާ، އޭނާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ އެންމެންގެ ފަރާތުން މި ޒަކާތް ނެރުން ވާޖިބުވާނެއެވެ.
ނެރެންޖެހޭ މިންވަރާއި ބާވަތް
ރަސޫލާ ﷺ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ މިންވަރަކީ ކާނާގެ އެއް ޞާޢު (صاع) އެވެ. މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 2.5 އާއި 3 ކިލޯއާ ދެމެދުގެ މިންވަރެކެވެ. ނެރެންޖެހޭނީ އެ ބަޔަކު ޢާންމުކޮށް ކައިއުޅޭ މައިގަނޑު ކާނާގެ ބާވަތްތަކުންނެވެ. ރާއްޖޭގައި ނަމަ އާންމުކޮށް މި ނެރެނީ:
- ހަނޑޫ (އާދައިގެ ހަނޑޫ، ބާސްމަތީ، ނުވަތަ ރަތް ހަނޑޫ)
- ގޮދަން ފުށް
- ކަދުރު ނުވަތަ ބާރލީ ފަދަ ތަކެތިންނެވެ.
ވަގުތު ކަނޑައެޅުން
މި ޒަކާތް ނެރުމުގެ އެންމެ މޮޅު އިތުރު ވަގުތަކީ ޢީދު ނަމާދުގެ ކުރިން، ޢީދު ދުވަހުގެ ހެނދުނެވެ. ނަމަވެސް، ލުއިފަސޭހަކަމަށްޓަކައި ޢީދު ދުވަހުގެ އެއް ދުވަސް ނުވަތަ ދެ ދުވަސް ކުރިން ޒަކާތް ނެރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. ހަނދާން ބަހައްޓަންވީ ކަމަކީ، ޢީދު ނަމާދުގެ ފަހުން ނެރޭ ޒަކާތް ބެލެވޭނީ އާދައިގެ ޞަދަޤާތެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
މިއަހަރުގެ ރަމަޟާން މަހުގެ ފުރަތަމަ ދުވަހުން ފެށިގެން އޮންލައިންކޮށް ފިޠުރު ޒަކާތް ބަލައިގަތުމުގެ އިންތިޒާމުތައް މޯލްޑިވްސް ޒަކާތު ހައުސްއިން ހަމަޖައްސައިފިއެވެ. ޒަމާނީ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކޮށްގެން، ގޭގައި ތިބެގެން ފަސޭހަކަމާއެކު ޒަކާތް ދެއްކޭނެ މަގު މިހާރު ވަނީ އާންމުންނަށް ހުޅުވާލާފައެވެ.
ޒަކާތު ހައުސްއިން މައުލޫމާތު ދޭ ގޮތުގައި، ތިރީގައިވާ އެޕްލިކޭޝަންތަކާއި ވެބްސައިޓްތައް މެދުވެރިކޮށް މިހާރު ޒަކާތް ދެއްކޭނެއެވެ:
ދިރާގު: ދިރާގު މޯބައިލް އެޕް އަދި ދިރާގު ޕޭ ވެބްސައިޓް.
އުރީދޫ: އެމް-ފައިސާ (m-Faisaa) މޯބައިލް އެޕް.
ބޭންކުތައް: ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (BML) އަދި މޯލްޑިވްސް އިސްލާމިކް ބޭންކް (MIB) ގެ މޯބައިލް އެޕް.
އެހެނިހެން އެޕްތައް: ފަހިޕޭ (FahiPay) އަދި އަވަސް (Avas) މޯބައިލް އެޕް.
ބަނޑޭރި ޕޭ: ބަނޑޭރި ޕޭ ވެބްސައިޓް.
ޒަކާތް ދެއްކުމަށް ކައުންޓަރުތަކަށް ދިއުމުގެ ބަދަލުގައި، މިފަދަ ގިނަ ޕްލެޓްފޯމްތަކެއް މެދުވެރިކޮށް ޒަކާތް ބަލައިގަންނަން ފެށުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ވަގުތު ސަލާމަތްވެ، މުޢާމަލާތްތައް އަވަސްވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް ޒުވާނުންނާއި ޓެކްނޮލޮޖީއަށް އަހުލުވެރި ފަރާތްތަކަށް މިއީ ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ލުޔެކެވެ.
އޮންލައިންކޮށް ޒަކާތް ދައްކަން ދަތިވާ ފަރާތްތަކަށް ބޮޑު ލުޔެއް: ނަގުދު ފައިސާއިން ޒަކާތް ބަލައިގަންނަން
އޮންލައިން ޕްލެޓްފޯމްތަކަށް އަހުލުވެރި ނޫން ފަރާތްތަކަށާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ފަސޭހަކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން މިއަހަރުގެ ފިޠުރު ޒަކާތް ނަގުދު ފައިސާއިން ބަލައިގަންނަން މިއަދު ފަށައިފިއެވެ. މި އިންތިޒާމު ހަމަޖެހުމާއެކު، ގިނަ ބަޔަކަށް ޒަކާތުގެ ފަރުޟު އަދާކުރުމުގައި ބޮޑު ލުޔެއް ލިބިގެންދާނެއެވެ.
މުހިންމު މަޢުލޫމާތު ކޮޅެއް :
މާލޭގައި: އިސްލާމީ މަރުކަޒުގެ ކައުންޓަރުތަކުން (ހެނދުނު 10:00 އިން މެންދުރު 1:00 އަށް).
އަތޮޅުތެރޭގައި: ރަށު ކައުންސިލް އިދާރާތަކުން.
ބަލައިގަންނަ ތަކެތި: ނަގުދު ފައިސާ އަދި ކޭޝް ކާޑު.
ކިޔުންތެރިންނަށް މެސެޖެއް:
"ޒަކާތް ދެއްކުމަށްފަހު، އެކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭ އެސް.އެމް.އެސް (SMS) ލިބުނުތޯ ޔަގީންކުރައްވާށެވެ. މިއީ މުޢާމަލާތް ރަނގަޅަށް ކުރެވުނުކަމުގެ ހެއްކެކެވެ."
ފިޠުރު ޒަކާތަކީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ރޯދައިގެ އަޅުކަން ފުރިހަމަކޮށްދޭ ރީތި ނިމުމެވެ. އެހެންކަމުން، ވަގުތު ފާއިތުވުމުގެ ކުރިން މި މުހިއްމު ވާޖިބު އަދާކުރުމަށް ސަމާލުކަންދެމާ ހިނގާށެވެ.
